12 Hayvanlı Türk Takvimi
Türk kültür tarihinin en önemli unsurlarından biri olan On İki Hayvanlı Türk Takvimi'ni temsil eden modern bir rölyef veya dekoratif bir paneldir. Bu eser doğrudan binlerce yıllık bir arkeolojik parça değil, o kadim geleneği yaşatan sanatsal bir yorumdur. İşte bu eserin temsil ettiği derin tarihçeye dair ana başlıklar:
On İki Hayvanlı Türk Takvimi Nedir?
İslamiyet öncesi Türk devletleri (Hunlar, Göktürkler, Uygurlar) tarafından kullanılan, güneş yılı esaslı bir takvimdir. Bir yıl 365 gün ve yaklaşık 6 saat olarak hesaplanmıştır.
Bu sistemde aylar rakamlarla belirtilirken, yıllar 12 hayvan ismiyle anılır.
Sembolizmin Anlamı
Eserin üzerindeki her katman Türk mitolojisinden ve kozmolojisinden izler taşır.
Dış Halka (12 Hayvan): Her bir hayvan bir yılı temsil eder. Bu döngü 12 yılda bir başa döner ve buna "Müçel" denir. Takvimdeki hayvanlar genellikle şunlardır: Sıçan, Sığır, Pars, Tavşan, Ejderha (Büke), Yılan, At, Koyun, Maymun, Tavuk, Köpek ve Domuz.
Orta Halka (Balıklar): Birbirini takip eden iki balık figürü, genellikle bolluk, bereket ve yaşamın döngüselliğini ifade eder. Bazı yorumlarda bu, Yin-Yang benzeri bir dengeyi veya suyun hayat veren gücünü temsil eder.
Merkez (Ebedi Düğüm): En ortada yer alan geometrik motif, "Sonsuzluk Düğümü" veya "Umay Ana Düğümü" olarak bilinir. Türk-Moğol ve Tibet kültürlerinde bilgeliği, şansı ve evrendeki her şeyin birbirine bağlılığını simgeler.
Tarihsel Kökeni:
Bu takvim sisteminin kökeni Orta Asya'dır. Çin kaynakları, Türklerin bu takvimi çok eski zamanlardan beri kullandığını kaydeder. Hatta bazı araştırmacılar, bu sistemin bozkır kültüründen Çinlilere geçtiğini savunmaktadır. Kaşgarlı Mahmud, ünlü eseri Divânu Lugāti't-Türk'te bu takvimin ortaya çıkışına dair bir efsane anlatır; bir hakanın av sırasında nehrin karşısına geçen 12 hayvanın adını yıllara vermesiyle sistemin başladığını belirtir.
Kullanım Alanı:
Bu takvim sadece bir zaman ölçme aracı değil, aynı zamanda bir fal ve karakter analiz rehberiydi. İnanışa göre, o yıl hangi hayvanın adıysa, o yılın iklimi ve olayları o hayvanın özelliklerine göre şekillenirdi (Örneğin; "Pars" yılında savaşların artacağı, "Sığır" yılında ise bolluk olacağı düşünülürdü).
Niş Panel (Cotto-Sır):
Kültürel ve belgesel obje tasarımında, koleksiyon nitelikli çalışmalarımız bizlere her zaman heyecan vermiştir. Hikayesiyle paylaştığımız her obje, koleksiyon yaşına başlarken koleksiyoneriyle de bir bağ oluşturur. Bu uzun soluklu bir yaşam paylaşımının ilk adımlarıdır. Bu duygu, derin ve yaşanmış bir hikayenin içinde yol almak gibi sizlere eşlik eder.